نگارش پایان نامه یکی از الزامات، فارغ التحصیلی در دوره کارشناسی ارشد و دکترا است. پایان نامه یا تز، نوشتاری است که دانشجو در ترم پایانی دانشگاه در مورد موضوعی که ارتباط به رشته تحصیلی خود دارد مینویسد تا بتواند مدرک تحصیلی خود را اخذ نماید. نگارش پایان نامه دارای پیچیدگی های خاصی است، بنابراین بهتر است دانشجو قبل از شروع به نوشتن تز خود از جزئیات آن مطلع شود. به همین دلیل در این مقاله قصد داریم به بررسی نحوه مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد بپردازیم.
ثبت سفارش انجام پایان نامه و پروپوزال
جدول راهنمای 5 گام مهم از مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد
| عنوان | جزئیات |
|---|---|
| گام اول: انتخاب موضوع | انتخاب موضوع مرتبط با رشته تحصیلی، توجه به نیاز جامعه، علاقه شخصی، و دسترسی به امکانات پژوهشی. موضوع باید جدید باشد و قبلاً در پایگاههای اطلاعاتی ثبت نشده باشد. |
| گام دوم: انتخاب استاد راهنما | پس از تأیید موضوع، دانشجو باید پروپوزال خود را برای بررسی به استاد راهنما ارائه دهد و در صورت تأیید، استاد مشاور را نیز انتخاب کند. |
| گام سوم: تدوین پروپوزال | پروپوزال شامل 8 صفحه (بیان مسئله، اهداف، پیشینه، روش کار و …) است و باید به تأیید استاد راهنما برسد. |
| گام چهارم: نگارش پایاننامه | نگارش پایاننامه باید تحت نظر استاد راهنما انجام شود و هر فصل برای بازبینی و تأیید به استاد ارائه شود. در نهایت، نسخه کامل برای بررسی نهایی تحویل داده میشود. |
| فصلهای پایاننامه | 1. صفحه عنوان 2. تقدیم و سپاسگزاری 3. چکیده پژوهش (خلاصه 300 کلمهای) 4. مقدمه 5. پیشینه تحقیق 6. روش تحقیق 7. تجزیه و تحلیل دادهها 8. نتیجهگیری (ذکر محدودیتها و پیشنهادها). |
| جلسه دفاع پایاننامه | ارائه بدون ترس و با برنامهریزی، توضیح گامبهگام موضوع، اهمیت و ضرورت تحقیق، و نمایش یافتهها. |
| تفاوت پایاننامه ارشد و رساله دکترا | رساله دکترا مفصلتر و حاصل تحقیقات جدید است. در پروپوزال دکترا جزئیات بیشتری نسبت به پروپوزال ارشد مطرح میشود. |
پایان نامه چیست؟
دانشجویان مقطع تحصیلات تکمیلی ملزم هستند در ترم آخر تحصیلات خود واحدی به نام پایان نامه را انتخاب کنند و نتایج بررسی و تحقیق خود را در یکی از حیطه های رشته تحصیلی مربوطه، به صورت مکتوب به دانشگاه ارائه دهند. اما چرا دانشجویان باید چند ترم خود را صرف انجام این رساله نمایند؟ یکی از مهمترین اهداف انجام پایان نامه ارشد ایجاد انگیزش تفکر جهت انتخاب موضوعی جدید و سپس پژوهش و تحقیق در مورد موضوع انتخابی و ارائه راهکارهای مناسب است.
پایان نامه ها یا به صورت کمی و یا به صورت کیفی تهیه میشوند. اگر دانشجو برای رسیدن به یافته های خود از فرمول های آماری، اعداد و ارقام استفاده نماید، تحقیق او کمی خواهد بود، اما پایان نامه کیفی به صورت تحلیلی نگارش میشود و نظر شخص نویسنده در آن اثرگذار است. مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد، کمی دشوار و پیچیده است و دانشجویان باید قبل از شروع با اصول و قوانین تهیه پایان نامه ارشد آشنا شوند.
مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد
باتوجه به اینکه تهیه پایان نامه زمان بر بوده و دانشجو برای ارائه آن نیاز به تحقیق و پژوهش دقیق دارد، در نتیجه داوطلب نمیتواند تمامی مراحل آن را در ترم آخر انجام دهد، بنابراین بهترین زمان برای شروع کار، ترم دوم است. دانشجو در این ترم بایستی به استاد راهنمای خود مراجعه نماید و از ایشان بخواهد در مورد انتخاب موضوع پایان نامه به او کمک کند.
گام اول : انتخاب موضوع پایان نامه ارشد
یکی از مهمترین مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد، انتخاب موضوع مناسب است. دانشجوی کارشناسی ارشد باید زیرکانه و با دقت موضوع پایان نامه خود را انتخاب کند. بهتر است دانشجو در هنگام انتخاب موضوع پایان نامه علاوه بر مرتبط بودن موضوع با رشته تحصیلی، به نیاز جامعه، علاقه مندی به موضوع انتخابی و در دسترس بودن امکانات پژوهشی نیز توجه کند.
معمولا دانشگاه ها در ترم دوم به دانشجویان کارشناسی ارشد اعلام می کنند تا موضوع مدنظرشان را به دانشگاه تحویل دهند. اما نکته مهمی که باید در هنگام انتخاب موضوع به آن توجه کنید این است که موضوع باید کاملا جدید بوده و در گذشته تحقیقی با این عنوان ثبت نشده باشد. برای این منظور بهتر است با مراجعه به یکی از سامانه های پژوهشی وزارت علوم اقدام به سرچ عنوان پایان نامه انتخابی خود نمایید و در صورتی که در پایگاه اطلاعاتی مربوطه، چنین عنوانی ثبت نشده باشد، میتوانید با خیال راحت عنوان پایان نامه خود را به دانشگاه ارائه دهید.
گام دوم : انتخاب استاد راهنما برای پایان نامه ارشد
گام دوم در مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد، انتخاب یکی از استادان متخصص، به عنوان استاد راهنما است. پس از تایید موضوع پیشنهادی دانشجو، باید داوطلب پروپوزال ارشد خود را برای بررسی به استاد راهنما ارائه دهید. علاوه بر پروپوزال، دانشجو باید پیشینه تحقیق خود را در اختیار استاد راهنما قرار دهد و در صورت جلب رضایت ایشان، برای انتخاب استاد مشاور اقدام نماید.
گام سوم از مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد: ارائه پروپوزال کارشناسی ارشد
پروپوزال یا طرح اولیه در حقیقت فرم پیشنهاد پایان نامه کارشناسی ارشد است که دانشجو برای آغاز نگارش پایان نامه به آن نیاز دارد. طرح اولیه در 8 صفحه که شامل بیان مسئله، اهداف پژوهش، سوابق و پیشینه تحقیق، روش کار و… توسط داوطلب تدوین میشود و باید به تایید استاد راهنما و مشاور برسد. بعد از تصویب نهایی پروپوزال، دانشجو میتواند نگارش پایان نامه خود را شروع نماید. در ادامه مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد لازم است بدانید برای دریافت فرم پروپوزال باید به سایت دانشگاه مراجعه کنید و آن را دانلود نمایید.
گام چهارم: نگارش پایان نامه
پایان نامه ارشد باید براساس اصول و قواعد نگارش پایان نامه تالیف شود. از این رو دانشجو باید برای نگارش صحیح پایان نامه، از استاد راهنمای خود کمک بگیرد. دانشجو باید در مدت زمان انجام پژوهش خود، بعد از اتمام هر فصل از پایان نامه، مطالب را برای بررسی و تایید به استاد راهنما ارائه دهد. همچنین پس از پایان کار بایستی یک نسخه از رساله تکمیل شده را برای بررسی نهایی به استاد راهنما تحویل دهد تا استاد با مطالعه آن، نواقص احتمالی و ایرادات پایان نامه را مشخص نماید تا دانشجو بتواند برای جلسه دفاعیه، نواقص را رفع کند.
مقالات پیشنهادی دیگر:
چنانچه این محتوا برای شما مورد پسند بود و به دنبال اطلاعات بیشتر در این زمینه هستید، پیشنهاد میکنم این مقالات را هم مورد مطالعه قرار دهید:
– نحوه نگارش پایان نامه ارشد مراحل،ساختار و توصیه ها
– فصل اول پایان نامه را چگونه بنویسیم؟(راهنمای کامل)
– فصل دوم پایان نامه و نکات مهم در نگارش آن
مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد: رعایت ساختار نگارشی
فصل های پایان نامه شباهت زیادی به اجزای اصلی مقاله دارد اما از آن کامل تر است. در ادامه مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد، در مورد فصل های پایان نامه توضیح اجمالی خواهیم داد.
- صفحه عنوان (Title page)
- صفحه تقدیم (Dedicated page)
- صفحه سپاسگزاری (Acknowledgment)
- چکیده پژوهش (Abstract): چکیده خلاصه ای از پایان نامه است که برای آشنایی مخاطبان با موضوع و یافته های پایان نامه ارائه میشود و شامل بخش هایی مانند هدف کلی، مسئله تحقیق، یافته های اصلی، کلمات کلیدی و تجزیه و تحلیل است. چکیده پژوهش که معمولا در یک پاراگراف 300 کلمه ای نوشته میشود جزو فصل های پایان نامه محسوب نمیشود.
مقالات مرتبط دیگر:
اگر هنوز سوالی دارید، ممکن است پاسخ آن را در این صفحات پیدا کنید:
– فصل سوم پایان نامه(نحوه نگارش فصل سوم پایان نامه)
– نگارش فصل 4 پایان نامه(راهنمای تکمیل فصل چهارم پایان نامه)
– نحوه نوشتن فهرست مطالب در پایان نامه-فهرست بندی در 6 مرحله
فهرست نوشتار (Contents)
- کلیات پژوهش (Introduction): در قسمت کلیات پژوهش یا مقدمه باید هدف از انتخاب موضوع پایان نامه را توضیح دهید، ضرورت پرداختن به این موضوع را از جنبه های مختلفی بررسی نموده، کاربرد پژوهش را شرح دهید و در نهایت اهداف و فرضیه های تحقیق و کلمات کلیدی را در این مبحث بگنجانید. بعد از بخش مقدمه در مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد، به فصل دوم پایان نامه می رسیم.
- پیشینه تحقیق(Literature Review): در این فصل نظریه متخصصان در مورد تحقیق انجام شده مفصلا توضیح داده میشود. مطالب ذکر شده در این مبحث باید کاملا یونیک بوده و به هیچ وجه نباید از سایر کتاب ها و یا مقالات کپی شده باشند. در حقیقت دانشجو باید خلاصه ای از فهم خود در مورد نظریه ها را همراه با ذکر منابع در انتهای هر پاراگراف بنویسد.
- روش تحقیق (Methodology): در این بخش بایستی شیوه های جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل داده ها از نظر کمی و کیفی را شرح داده و توضیحی در مورد جامعه آماری تحقیق، متغیرهای تحقیق، نمونه و روش نمونه گیری، ابزار اندازه گیری ارائه دهید.
- تجزیه و تحلیل داده ها (Data Analysis): این بخش یکی از قسمت های مهم مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد است زیرا دانشجو بعد از دفاعیه، میتواند این بخش از پایان نامه خود را در قالب مقاله منتشر نماید. در این بخش یافته های حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها در جداول و نمودارها نشان داده میشوند و باید در مورد تایید و یا رد هر کدام از فرضیه های ذکر شده در پایان نامه توضیح داده شود.
- نتیجه گیری (Conclusions): در این بخش از پایان نامه می توانید بنا به صلاحدید استاد راهنما، توضیح مختصری از روند کارهایی که انجام داده اید بنویسید و سپس نتایج پژوهش خود را ذکر نمایید. همچنین باید یافته های خود را با سایر پژوهش های انجام شده در این زمینه مقایسه نمایید و میزان تطابق و یا عدم تطابق یافته های خود را با آنها بیان کنید. در بخش نتیجه گیری باید محدودیت هایی که در انجام پژوهش داشته اید را توضیح دهید و پیشنهادات خود را ذکر نمایید.
چگونه جلسه دفاع پایان نامه را شروع کنیم
بعد از پایان مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد، نوبت به دفاع از آن می رسد. برای اینکه بتوانید بهترین نتیجه را در روز دفاع از پایان نامه خود کسب نمایید، نیاز به برنامه ریزی دارید. شروع ارائه اگر به صورت اصولی آغاز گردد میتواند نظر اساتید را جلب نماید. بنابراین بهتر است برای بالا بردن کیفیت ارائه خود، یک سخنرانی بدون ترس و اضطراب داشته باشید. همچنین سعی کنید مراحل نوشته شده در پایان نامه را گام به گام توضیح دهید. به طور مثال در اولین مرحله باید به بررسی و ارزیابی موضوع پایان نامه و اهمیت و ضرورت آن بپردازید.
تفاوت پایان نامه کارشناسی ارشد با رساله دکترا
لازم است بدانید که به پایان نامه دکترا، رساله میگویند. انجام رساله دکترا مفصل تر از پایان نامه کارشناسی ارشد است. همچنین در پروپوزال دکترا باید به شرح دقیق و کامل مطالب نوشته شده در رساله پرداخته شود اما در پروپوزال ارشد ذکر موارد ضروری و مهم کافی است. ضمنا رساله دکترا باید حاصل تحقیقات و پژوهش های جدید باشد اما پایان نامه کارشناسی ارشد میتواند جهت تکمیل تحقیقات قبلی باشد. اما مراحل نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد و دکترا در بسیاری از موارد شبیه به یکدیگر است.
