جلسه دفاع پایان نامه برای بیشتر دانشجویان موقعیتی حساس و استرسزاست و همه دوست دارند که این جلسه به بهترین شکل ممکن پیش برود، اما در بسیاری از مواقع این اتفاق نمیافتد. درواقع عوامل زیادی هستند که روی کیفیت جلسهی دفاع از پایاننامه تاثیر دارند. در این مطلب میخواهیم به بیان نکات مهمی بپردازیم که با رعایت آنها بهترین جلسه دفاع از پایان نامه در انتظارتان خواهد بود و همهی نگرانیهایتان از بین میرود.
هدفهای برگزاری جلسه دفاع پایان نامه
دانشجویان در جلسه دفاع پایان نامه، مدت زمان کوتاهی، معمولا سی تا چهل و پنج دقیقه، فرصت دارند تا دربارهی پژوهشهایی که انجام دادهاند به صورت شفاهی گزارشی را به هیئت داوران ارائه کنند. در این جلسه، داوران با پرسیدن سوالهای مختلف میزان دانش و تسلط دانشجو را روی موضوع پایاننامه میسنجند. اهداف اصلی برگزاری این جلسه سه مورد مهم را شامل میشود:
- سنجش بیان روان و گویای دانشجو
- نبود سرقت علمی در پایاننامه
- سنجش تسلط، دانش و آگاهی دانشجو نسبت به موضوع
با توجه به این توضیحات مشخص میشود که جلسه دفاع پایان نامه تا چه اندازه اهمیت دارد. در صورتی که دانشجو نتواند به خوبی از پس این توضیحات و پرسشوپاسخها بربیاید قادر به دریافت مدرک تحصیلی خود نخواهد بود. حال چه کار کنیم تا جلسه دفاع از پایان نامه را به بهترین شکل برگزار کنیم؟
۱۰ نکته ضروری برای جلسه دفاع از پایان نامه
در ادامه انجام پایان نامه دکتری با مهمترین نکات برای برگزاری بهترین جلسه دفاع پایان نامه آشنا میشویم تا بتوانیم بهترین و جذابترین جلسه دفاع را برگزار کنیم.
۱. برنامهریزی برای جلسه دفاع پایان نامه
گام نخست برای جلسه دفاع داشتن برنامهای دقیق و با جزئیات است. در درجهی اول بهتر است برای توضیحاتی که میخواهید در روز دفاع ارائه کنید برنامهای منسجم داشته باشید. توضیحات شما باید در مدتزمان تعیینشده به پایان برسند و بهصورت واضح و کامل به شرح مطالب موجود در پایاننامه بپردازند.
۲. مطالعهی قوانین دانشگاه
هر دانشگاهی برای نگارش و ارائهی پایاننامه چهارچوبهای مشخصی دارد. حتما پیش از جلسه دفاع این قوانین را مطالعه کنید تا هیچ مشکلی در روند کار پیش نیاید. معمولا این قوانین دربارهی نحوهی پوشش دانشجو، افراد حاضر در جلسه و مواردی مانند این اطلاعاتی به دانشجو میدهد.
۳. انتخاب زمان مناسب
زمانی را برای ارائهی پایاننامه انتخاب کنید که از لحاظ ذهنی و جسمی آمادگی بیشتری دارید. برای نمونه میتوانید ساعتهای پیش از ظهر، که انرژی بیشتری دارید، برای جلسهی دفاع در نظر بگیرید.
۴. شرکت در جلسههای دفاع
یکی از بهترین راههایی که میتوانید درک بهتری از روند جلسه دفاع پایان نامه داشته باشید، شرکت در جلسههای دفاع دیگر دانشجویان است. این کار تا حد زیادی از نگرانیهایتان میکاهد و آگاهی از نحوهی اجرای جلسه اعتمادبهنفس شما را افزایش میدهد.
۵. بررسی سالن جلسه
پیشنهاد میکنیم پیش از برگزاری جلسه، ابزارهای سالن دفاع و فضای سالن را بهخوبی بررسی کنید. این کار برای این است که هیچ مشکلی در هنگام برگزاری جلسه پیش نیاید. برای نمونه بررسی پروژکتور، سالم بودن سیمهای اتصال به کامپیوتر، بررسی کامپیوتر، چک کردن نورپردازی مناسب سالن و … همگی ازجمله کارهایی هستند که بهتر است پیش از روز موعود انجام شوند. آشنایی با فضای سالن و حتی در صورت امکان، تمرین در فضای سالن بسیار کمککننده خواهد بود.
۶. پیشبینی پرسشهای احتمالی داوران
با شرکت در جلسات پایاننامه با روتین پرسشهای داوران آشنا میشوید. معمولا این پرسشها تکراری و پیشبینیپذیر هستند. پاسخهای خود را برای این سوالات آماده کنید تا در روز جلسه دفاع پایان نامه، سریع و سلیس به این سوالات پاسخ دهید.
۷. تمرین برای جلسه دفاع پایان نامه
بهتر است پیش از روز موعود، دستکم چندین بار برای ارائهی پایاننامه تمرین کنید. میتوانید این کار را روبهروی آیینه، در حضور افراد خانواده، در سالن دفاع، در برابر همکلاسیها و دوستان یا بهتنهایی انجام دهید. تمرین خود را ضبط کنید و به آن گوش بدهید تا نقاط ضعف خود را از بین ببرید. تمرین چندباره به شما کمک میکند تا:
- تسط بیشتری روی زمان داشته باشید؛
- بدون تعلل به بیان مطالب بپردازید؛
- به مطالبی که میخواهید بیان کنید گوش بسپارید و آنها را ویرایش کنید.
۸. ذهن مخاطبان را مشغول کنید
یکی از راههای بالا بردن کیفیت جلسه دفاع پایان نامه درگیر کردن ذهن مخاطبها و داوران است. این کار از رکود و یکنواختی جلسه جلوگیری میکند و این زمان چندساعته را جذاب و پویا نگاه میدارد. برای این کار هر چند وقت یک بار پرسشهایی را مطرح کنید و مخاطبان را به چالش بکشید تا با دقت بیشتری به موضوع گوش دهند.
۹. آداب جلسه دفاع پایان نامه
- بهتر است هیئت داوران و استادان حاضر در جلسه را با القابی مانند استاد یا دکتر مخاطب قرار دهید.
- از بحث کردن با استادان دوری کنید و در هنگام حرف زدن آنها با دقت و سکوت به توضیحاتشان گوش دهید.
- پذیرایی از مهمانان و حضار یکی از راههای تقدیر از حضور آنها در جلسهی مهم شماست.
- در پایان جلسه از استادان تشکر کنید و به نام آنها اشاره کنید.
- پوشش دانشجو باید مطابق دستورالعملهای دانشگاه برای جلسهی دفاع باشد.
۱۰. آغازی پرقدرت داشته باشید
آغاز جلسه دفاع پایان نامه یکی از مهمترین بخشهای آن به شمار میآید. دقت کنید که مقدمهی کلام شما طولانی نباشد و اگر میخواهید از حضار تشکر کنید این کار را در جملهای کوتاه انجام دهید. مقدمهی سخنانتان باید جذاب باشد تا مخاطب را به گوش دادن به مطالبتان ترغیب کند. بهتر است موضوع پایاننامه را با طرح چند نکتهی جالب دربارهی آن بیان کنید و سپس به شرح مطالب بپردازید.
جلسه دفاع پایان نامه را چگونه بهتر کنیم؟
جلسه دفاع پایان نامه یکی از بخشهای پایانی فعالیتهای دانشجو برای کسب مدرک دکتری یا کارشناسی ارشد است. در این مطلب نکات مهمی را بیان کردیم که رعایت آنها به طرز چشمگیری کیفیت جلسه دفاع از پایان نامه را بالا میبرد. چنانچه تجربهی برگزاری جلسه پایان نامه را پشتسر گذاشتهاید، تجربیات ارزشمند خود را با ما در میان بگذارید تا دانشجویان دیگر از این موارد بهرهمند شوند.
